GenLayer: İnternetin zekâ katmanı

Akıllı sözleşmelerin sınırları

Akıllı sözleşmeler sınırlarına dayandı. Ethereum gibi platformlar inanılmaz bir yenilikti: Durdurulamayan, sansürlenemeyen küresel defterler üzerinde çalışan merkeziyetsiz uygulamalar dönemini başlattılar. Bu sistemler, yaptırımını kendisi sağlayan ve kendi kendini yürüten sözleşmeler oluşturmayı mümkün kılarak geleneksel hukuk ve finans sistemlerine bir alternatif sunuyor.

Fikir ilk ortaya çıktığından beri dünyanın dört bir yanındaki ekipler, merkeziyetsiz defterleri daha hızlı, daha ucuz, daha güvenli ve üzerinde geliştirme yapması daha kolay hâle getirmek için dev adımlar attı. Bugün geliştiricilerin seçebileceği çok sayıda akıllı sözleşme platformu ve dili var.

Ne var ki işin özüne bakıldığında tüm akıllı sözleşme platformları aynı temel sınırlamalarla karşı karşıya: Yalnızca basit, düşük seviyeli makine talimatlarını yürütebiliyorlar ve dış dünyadan tamamen yalıtılmış durumdalar. Görebildikleri tek şey defterde olup biten olduğu için bilgiyi zincir üstüne taşıyacak, oracle adı verilen, güvenilmesi gereken taraflara ihtiyaç duyuyorlar. Bu da zincir üstünde geliştirilebilecek uygulama türlerini büyük ölçüde finansal kullanım senaryolarıyla, yani DeFi ile sınırladı.

GenLayer'ı tanıtıyoruz

Bugün GenLayer'ı tanıtıyoruz: bu iki sınırlamaya da çözüm getiren bir platform. GenLayer, Intelligent Contract adı verilen programları yürütebilir. Bu programlar kodu ve doğal dildeki talimatları çalıştırabilir, web'deki her türlü veriyi okuyabilir.

Bunu, doğrulayıcılarını GenVM adlı yeni bir yürütme ortamında büyük dil modellerine (LLM'lere) bağlayarak yapıyor. GenVM'de geliştiriciler Python tabanlı akıllı sözleşmeler yazabilir. Bu sözleşmeler geleneksel akıllı sözleşme platformlarının tüm yeteneklerini korurken şu tür talimatları da yürütebilir:

“Kullanıcının oyundaki eyleminin sonucunu, 3 olası sonraki adımla birlikte anlat.”
“Olası sonraki eylemler A, B ve C olduğuna göre, bir sonraki adımda hangi eylemin yapılacağına karar ver.”
“wikipedia.com'u ziyaret et ve Amerika Birleşik Devletleri'nin şu anki başkanının kim olduğunu bul.”

GenLayer'ı çalıştırmak için Optimistic Democracy adını verdiğimiz yeni türde bir konsensüs algoritması tasarladık. Bu algoritma, birden çok doğrulayıcının deterministik olmayan talimatlar üzerinde mutabakata varabilmesi için sıfırdan inşa edildi. Deterministik olmayan talimatlar, birden fazla doğru yanıtı olan talimatlardır: Metne dayalı bir soruyu yanıtlamak ya da zamanla değişen bir web sayfasından veri okumak bunlara örnektir.

İşleyişi şöyle: Önce rastgele bir lider seçilir; lider işlemi yürütür ve sonucunu önerir. Ardından farklı büyük dil modellerine bağlı, çeşitlilik gösteren bir doğrulayıcı grubunun oyları bir araya getirilir. Bir LLM'den yanıt üretmek pahalı ve zaman alıcı olduğu için her doğrulayıcı her işlemde oy kullanmaz; ilk doğrulama turu için doğrulayıcılardan oluşan küçük bir alt grup rastgele seçilir.

GenLayer hakkında daha fazlasını öğrenmek için bizi Twitter'da takip edin!

Bu ilk doğrulayıcıları dürüst tutan şey, stake etmeye ve kademeli olarak büyüyen itirazlara dayanan bir teşvik mekanizmasıdır. Bir işlem yürütüldükten sonra, ona itiraz edilebilecek bir süre vardır (itirazda doğrulayıcı grubu iki katına çıkarılır ve işlem yeniden yürütülür). Yanlış oy kullandığı tespit edilen doğrulayıcılar, stake ettikleri tokenların bir kısmı kesilerek cezalandırılır; buna stake kesintisi (slashing) denir. Bu da doğrulayıcılar için kaliteli yanıtlar üretebilen modeller çalıştırmayı cazip kılar.

Kullanım senaryoları

GenLayer geniş bir yelpazede yeni kullanım senaryolarının önünü açıyor. Nelerin mümkün olduğuna dair bir fikir vermek için aşağıda bunlardan bazılarını özetleyeceğiz.

Intelligent Oracle'lar

Oracle'lar, blokzincirleri dış veri kaynaklarına bağlayan sistemlerdir; akıllı sözleşmelerin gerçek dünyadan gelen girdilere göre çalışmasını sağlarlar. Çok yaygın bir örnek, merkezi borsalardaki token fiyat verilerini derleyip zincir üstüne taşımaktır. Ancak mevcut oracle'lar yalnızca en sık kullanılan, önceden tanımlanmış veri kümeleriyle çalışır.

GenLayer'ın web'de gezinme ve karar alma yeteneklerini kullanarak yanıtı web'de herkese açık olan her soruyu yanıtlayabilen bir oracle geliştirmek mümkün. Birkaç örnek:

• Bir sigorta sözleşmesinin ödeme yapması gerekip gerekmediğini belirlemek için belirli bir coğrafi bölgede kuraklık olup olmadığını öğrenmek
• Bir protokolün saldırıya uğradığını tespit edip acil durum kapatmasını tetiklemek için kripto haber sitelerini izlemek
• ABD Hazine tahvillerinin en güncel faiz oranını öğrenmek için Federal Rezerv'in web sitesine bakmak ve bu oranı bir DeFi protokolünde politika belirlemek için kullanmak
• Önde gelen haber sitelerini izleyerek bir seçimin ya da spor karşılaşmasının sonucunu tespit etmek ve bir tahmin piyasasını sonuçlandırmak
• Bir kullanıcının, çevrim içi kimliğini zincir üstü protokolüne bağlamak için gereken doğrulama bilgisini sosyal medya sayfasında paylaştığını kontrol etmek

Bu bilgi GenLayer içinde kullanılabilir; başka herhangi bir akıllı sözleşme platformu da LayerZero gibi blokzincirler arası iletişim hizmetleri aracılığıyla onu talep edebilir ve bilgi o platforma aktarılabilir. Yani GenLayer tabanlı oracle'lar her blokzincirle entegre edilebilir.

Dünya Veritabanı

GenLayer bir bilgi toplama hizmeti olarak da çalışabilir. Belirli bir konuda yeni bilgiler bulup özetleyen ve bunları sözleşmeye gönderen teklif sahiplerini ödüllendiren bir Intelligent Contract kurulabilir. Sözleşme, gönderilen bilginin yeni olup olmadığını, sözleşmenin gereksinimleriyle ilgili olup olmadığını ve özetin kaliteli olup olmadığını kontrol eder. Ardından bilgiyi veritabanına ekler ve teklif sahibini buna göre ödüllendirir.

Yapay zekâ destekli DAO'lar

DAO (Merkeziyetsiz Otonom Organizasyon), kuralları bir akıllı sözleşmeye kodlanmış bir organizasyondur. DAO'lar, organizasyonların yönetilme biçiminde devrim yaratmayı ve onları daha demokratik, şeffaf ve verimli hâle getirmeyi hedefler. Ancak uygulamada bugünkü DAO'ların defter üzerindeki bileşeni, token sahiplerinin oylarını toplamaktan ibarettir.

GenLayer sayesinde bir DAO'nun anayasasını doğrudan Intelligent Contract'ına kodlamak ve böylece DAO'nun otonomisini bir üst seviyeye taşımak mümkün olacak. Böyle bir DAO bağımsız kararlar alabilir, hazinesini yönetebilir, ödüllü görevler (bounty) yayımlayabilir, hibe başvurularını kabul edebilir, hatta kabul edilen her teklifin anayasasıyla uyumlu olmasını güvence altına alabilir.

Diğer uygulamalar

Yukarıda andığımız üç uygulama buzdağının yalnızca görünen kısmı. Merkeziyetsiz oyunlar, performansa dayalı sözleşmeler, dinamik sigorta poliçeleri, kredi puanlaması, ağ devletleri, otomatik noterlik ve tahkim hizmetleri, diğer merkeziyetsiz protokoller adına stake kesintisine karar veren değerlendiriciler gibi çok daha fazlası var. Topluluğumuzun başka hangi kullanım senaryolarını geliştireceğini görmek için sabırsızlanıyoruz: Telegram kanalımızda bize yazın!

Vizyonumuz

Yapay zekâ teknolojilerinin hızla ilerlediği bir dünyada yaşıyoruz. İnsan düzeyinde yapay genel zekâ (AGI) ufukta görünüyor. GenLayer bu ilerlemelerden yararlanabilecek bir konumda.

Her şeyden önce LLM'ler giderek akıllandıkça GenLayer platformu daha karmaşık Intelligent Contract'ları güvenilir biçimde yürütebilecek. Doğrulayıcıların metnin yanı sıra görüntü, ses ve videoyla da çalışabilmesi için çok modluluğu entegre etmek de zor değil.

Bunun ötesinde, uzun süre çalışan yapay zekâ ajanlarının daha fazla bağımsızlık kazanmasını ve hedeflerine ulaşmak için dünyada giderek daha karmaşık görevler üstlenmesini bekliyoruz. Bu ajanlar, ticaret yapabilecekleri tarafsız bir ortak zemine ihtiyaç duyacak: insanlarla ve zamanla başka yapay zekâ ajanlarıyla işlem yapıp sözleşmeye girebilecekleri bir zemine. Yavaş, pahalı ve insanlar için kurulmuş geleneksel hukuk sistemini kullanabilmeleri pek olası değil. Yalnızca koda dayanıp gerçek dünya verilerine erişmek için üçüncü taraflara güvenmelerinin de aynı ölçüde olası olmadığını düşünüyoruz.

GenLayer, yapay zekâ ajanlarının iş yapması için ideal bir yer olacak şekilde sıfırdan inşa edildi. Yapay zekâların yönettiği, yapay zekâlar için bir platform. Makine çağı için yeni bir yargı alanı.

Sonuç

Platformun ayrıntılarını öğrenmek ve prompt injection gibi düşmanca girdilerin yarattığı güvenlik risklerini nasıl azalttığımızı daha derinlemesine incelemek için sizi whitepaper'ımızı okumaya davet ediyoruz.

Misyonumuza katılın!

Web sitesi | Blog | Discord | X (eski adıyla Twitter) | Telegram | Simulator | Dokümantasyon | Whitepaper