GenLayer

Belirsiz bir sorudan dünyanın güvenebileceği bir karara.

GenLayer, öznel ve deterministik olmayan sonuçları zincir üstünde kesinliğe kavuşturur. İşte bütün resim, yapı taşı yapı taşı.

Yapı taşları

Dört yapı taşı,
tek bir doğrulanabilir karar.

Dokümantasyonu okuyun

Optimistic Democracy

GenLayer'ın merkezinde, bugüne kadar hiçbir blokzincirin kullanmadığı türden bir konsensüs mekanizması var. Doğrulayıcılar bir bulmacayı ilk çözen olmak için yarışmak yerine, bir iddiayı değerlendirmek için akıl yürütür.

İlk turda ağdan her zaman rastgele tam 5 doğrulayıcı seçilir. Bunlardan biri lider olarak belirlenir: Intelligent Contract'ı yürütür ve bir yanıt önerir. Diğerleri bu yanıtı Eşdeğerlik İlkesi'ne göre bağımsız olarak yeniden değerlendirir. %50'den fazlası hemfikirse yanıt iyimser olarak kabul edilir ve dakikalar içinde kesinleşir.

İtiraz penceresi içinde biri yanıta itiraz ederse süreç bir üst aşamaya taşınır: her itiraz turu doğrulayıcı panelini 2n+1'e büyütür; 5 doğrulayıcı 11'e, sonra 23'e, sonra 47'ye çıkar ve bu böyle sürer. Panel her turda kabaca ikiye katlanır. Stake teşvikleri doğrulayıcıları doğruya çektikçe Schelling noktaları ortaya çıkar ve dürüstçe hemfikir olmak en kârlı yol hâline gelir. Nadiren görülen en kötü durumda süreç, yaklaşık 1.000 doğrulayıcılık üst sınıra (fiilen tüm aktif doğrulayıcılara) kadar tırmanır. Olağan durumda karar yaklaşık 30 dakikada kesinleşir; üst sınıra kadar tam bir tırmanma ise yaklaşık üç saat sürer.

Intelligent Contracts

Geleneksel akıllı sözleşmeler saf koddur: deterministiktir, esnek değildir ve gerçek dünyayı göremez. Intelligent Contract'lar farklıdır. Python kodunu, doğal dilde yazılmış şartnameleri ve web'den gerçek dünya verisi çekebilme yeteneğini bir araya getirirler. Bir sözleşme web sitelerini okuyabilir, PDF ayrıştırabilir, uçuş durumunu kontrol edebilir ya da hizmet sözleşmesindeki bir maddeyi yorumlayabilir.

Hangi sonuçların eşdeğer sayılacağını sözleşmenin kendisi ifade eder. Geliştiriciler şöyle kurallar yazar: “Teslimat vaat edilen tarihten itibaren 24 saat içinde yapıldıysa zamanında sayılsın.” Doğrulayıcılar sözleşmeyi değerlendirirken hem kodun mantığına uyar hem de dili ve kanıtları kendi akıl yürütmeleriyle tartar. Böylece gerçek dünyadaki her belirsiz durum, ağın güvenilir biçimde hükme bağlayabileceği bir şeye dönüşür.

GenVM

GenVM, Intelligent Contract'ları yürüten korumalı çalışma ortamıdır. Her doğrulayıcı düğümünde çalışır ve deterministik ile deterministik olmayan hesaplamayı bir arada kullanmak için güvenli, denetimli bir ortam sağlar. Deterministik işlemler (aritmetik, kriptografik doğrulama, durum okuma) her düğümde birebir aynı şekilde yürütülür. Deterministik olmayan işlemlere (LLM çağrıları, web'den veri çekme, zaman damgası okuma) izin verilir, ancak bunlar kayda geçirilir.

GenVM yalnızca nihai yanıtı değil, akıl yürütme yolunu da kaydeder: hangi web kaynaklarına başvurulduğunu, hangi LLM çağrılarının yapıldığını ve modelin ne döndürdüğünü. Doğrulayıcılar anlaşamadığında birbirlerinin akıl yürütmesini inceleyebilir ve ağ, ayrışmanın nerede başladığını izleyebilir. Bu şeffaflık itiraz sürecini anlamlı kılar: bir doğrulayıcının akıl yürütmesi özensiz ya da taraflıysa, daha kalabalık bir doğrulayıcı grubu bunu yakalar.

Greyboxing

Greyboxing, GenLayer'ın düşmanca girdilere karşı savunmasıdır. Bu ad bilerek seçildi: kara kutu değil (şeffaflık yok), cam kutu da değil (koruma yok). Bu bir gri kutu. Bir sözleşme hakkındaki karar tek bir yapay zekâ modeline emanet edilirse, bir saldırgan prompt injection saldırısı tasarlayabilir: modeli kandırıp yanlış yanıt vermesini sağlayan, özenle kurgulanmış bir soru ya da içine gizlenmiş bir talimat.

Greyboxing, önceden bilinmeyen ve birbirinden farklı modellerin kullanılmasını şart koşarak bunu boşa çıkarır. Her doğrulayıcı farklı bir LLM çalıştırır ya da aynı modeli farklı sistem istemleri, rastgele tohumlar, sıcaklık ayarları ve eğitim verileriyle kullanır. Saldırgan hangi modellerin seçileceğini, nasıl yapılandırılacaklarını ya da hangi akıl yürütme yolunu izleyeceklerini önceden bilemez. Bir saldırı tek bir modelde işe yarasa bile diğerlerinde başarısız olur. Çeşitlilik güvenliğe dönüşür.

Eşdeğerlik İlkesi

İki yanıt farklı olup yine de eşdeğer olabilir.

Bu tek fikir, deterministik olmayan sonuçlarda merkeziyetsiz konsensüsü mümkün kılar. Kendi sözleşmeleri için neyin eşdeğer sayılacağını geliştiriciler tanımlar; çıktıların örtüşüp örtüşmediğine doğrulayıcılar karar verir.

Önemli olanda net olmak

GenLayer'ın merkezindeki en derin yenilik Eşdeğerlik İlkesi'dir: iki yanıt farklı olup yine de doğru olabilir. Bu radikal bir fikirdir. Geleneksel blokzincirler, deterministik tek bir çıktı üzerinde tam mutabakat ister. Yanıt evet ya da hayırsa, orta yol yoktur.

Oysa gerçek dünya ikili değildir. Bir teslimat bir gün gecikip yine de sözleşmeyi karşılayabilir. Bir kampanya, küçük sapmalarla da olsa ROI hedefini tutturabilir. Bir iş iki farklı şekilde tamamlanıp yine de yeterince iyi olabilir.

Eşdeğerlik İlkesi şunu söyler: kendi kullanım senaryoları için neyin eşdeğer sayılacağını geliştiriciler tanımlar. Doğrulayıcılar da iki farklı çıktının bu tanımı karşılayıp karşılamadığını değerlendirir. Mesele gevşek ya da muğlak olmak değil, neyin önemli olduğu konusunda net olmaktır. ROI sizin için önemliyse ama hangi pazarlama kanalının kullanıldığı önemli değilse, bunu açıkça belirtirsiniz. Ağ da kararını buna göre verir.

Karar ağacı

Doğrulayıcılar anlaşamazsa
ne olur?

İtiraz sürecine ve doğrulayıcı panelinin nasıl büyüdüğüne adım adım bir bakış.

%50'den fazlası hemfikir

İyimser olarak kabul edilir. İtiraz penceresi kapanınca sözleşme sonuçlanır ve dakikalar içinde kesinleşir. İtiraza gerek kalmaz.

İtiraz penceresi içinde biri itiraz eder

Süreç bir üst aşamaya taşınır. Doğrulayıcı paneli 2n+1'e (5'ten 11'e) büyür ve daha büyük panel yeniden değerlendirir.

Daha büyük panelin %50'den fazlası hemfikir

Yanıt kesinleşir. Sonucu netleştiren her itiraz turu yalnızca birkaç dakika ekler; anlaşmazlıkların çoğu ~30 dakikalık süre içinde çözülür.

Sonuca yeniden itiraz edilir

Panel yine 2n+1'e büyür (11'den 23'e, sonra 23'ten 47'ye) ve Schelling noktaları doğrulayıcıları doğruya çektikçe her turda kabaca ikiye katlanır.

En büyük panelin %50'den fazlası hemfikir

Kesinlik bağlayıcıdır. Üst sınıra (fiilen tüm aktif doğrulayıcılara) ulaşmak 30 dakika değil, yaklaşık üç saat sürer.

Üst sınırda bile anlaşmazlık sürer

Son derece nadirdir. ~1.000 farklı doğrulayıcının katıldığı bu noktada ağ tırmanma olanaklarını tüketmiştir ve çoğunluğun yanıtı geçerli olur.

Temel fikir

Tasarım, erken mutabakatı teşvik eder. Her anlaşmazlık doğrulayıcı panelini 2n+1'e büyüttüğü (ve sonunda ~1.000 doğrulayıcıya kadar ulaşabildiği) için doğru bir yanıta itiraz etmek hem pahalı hem de boşunadır. Doğrulayıcılar doğru yanıtta buluşur ve Schelling noktaları kendiliğinden ortaya çıkar.

Uçtan uca akış

Anlaşmazlıktan
zincir üstü kesinliğe.

Bir iddianın gönderildiği andan zincir üstünde sonuçlandığı ana kadar izlediği yol ve her adımın ne kadar sürdüğü. Tek bir yolculuk, tek bir zaman çizelgesi: T+0'dan kesinliğe.

T+0

Kullanıcı sözleşmeyi anlaşmazlıkla birlikte gönderir

T+0

GenLayer işlemi alır ve geçerliliğini kontrol eder

~1 dk

Rastgele 5 doğrulayıcı seçilir (ilk tur)

2-5 dk

Her biri sözleşmeyi bağımsız olarak çalıştırır

6-7 dk

Yanıtlar taahhüt edilir ve açıklanır

6-7 dk

Konsensüs kontrol edilir (%50'den fazlası)

~8 dk

Mutabakat varsa: iyimser olarak kabul edilir, dakikalar içinde kesinleşir

itiraz

İtiraz edilirse: panel 2n+1'e büyür (5 → 11 → 23 → 47 …)

itiraz

Daha büyük panel yeniden değerlendirir ve konsensüsü yeniden kontrol eder

itiraz

Her yeni itiraz paneli kabaca ikiye katlar

en kötüsü

En kötü durumda: süreç ~1.000 doğrulayıcılık üst sınıra kadar tırmanır

~30 dk / ~3 sa

Olağan durumda ~30 dakikada kesinleşir; tam tırmanma ~3 saat sürer

kesinlik

Yanıt zincir üstüne kaydedilir

kesinlik

Sözleşme yürütülür ve ödemeler gerçekleşir

T+0

Gönderim

iddia iletilir

2-5 dk

Doğrulama

doğrulayıcılar bağımsız olarak akıl yürütür

6-8 dk

Konsensüs

%50'den fazlası hemfikir

itiraz edilirse

İtiraz

itiraz edilirse: panel 2n+1'e büyür

~30 dk

Kesinlik

zincir üstünde kilitlenir

Süreler

Kesinliğe ~30 dk

Kararların çoğu konsensüsle yaklaşık 30 dakikada kesinleşir. Anlaşmazlıklar itirazlarla üst aşamalara taşınır ve her itiraz paneli kabaca ikiye katlar. En kötü durumda, üst sınıra (~1.000 doğrulayıcı) kadar tam bir tırmanma yaklaşık üç saat sürer.

Yargının geleceğini inşa etmeye hazır mısınız?

İlk Intelligent Contract'ınızı GenLayer'da yayına alın ve başka hiçbir sistemin üstesinden gelemediği anlaşmazlıkları çözün.