GenLayer tüm blokzincirlere açılıyor

Blokzincirler güçlüdür ama kördür. En başarılı katman 1 ve katman 2 zincirleri karmaşık mantık yürütebilir, milyarlarca dolarlık değer barındırabilir ve binlerce işlemi gerçekleştirebilir. Ama dün akşamki maçın skoruna bakamaz, bir haberi okuyamaz, gerçek dünyada bir olayın gerçekten yaşanıp yaşanmadığını doğrulayamazlar.

Bu da temel bir sorun yaratır. Bir dApp gerçek dünyadan bilgiye her ihtiyaç duyduğunda oracle'lara, yani veriyi zincir üstüne aktaran merkezi hizmetlere başvurur. Bu oracle'lar işini görür, ama merkeziyetsizliğin bütün amacını boşa çıkaran güven varsayımlarını da beraberinde getirir.

GenLayer farklı bir yaklaşım sunuyor. Sıradan bir blokzincir daha olmak yerine, tüm ekosistem için Karar Katmanı'nı inşa ediyoruz. Her blokzincir karmaşık, deterministik olmayan işleri (yapay zekâ ile akıl yürütme, web erişimi, veri doğrulama) GenLayer'a devredip doğrulanmış bir sonucu geri alabilir.

Zincirler arasında zekâ köprüsü

GenLayer'ın kendi başına, yalıtılmış biçimde var olması hiçbir zaman amaçlanmadı. Onu ilk günden mevcut ağlara bağlanacak şekilde tasarladık: geliştiricilere zaten bulundukları yerde ulaşmak için.

İlk taşıma katmanımız olarak LayerZero'yu basit bir nedenle seçtik: erişim. LayerZero, EVM tabanlı olan ve olmayan 130'dan fazla blokzinciri birbirine bağlıyor. Bugüne kadar 50 milyar doları aşan bir hacim işledi ve 130 milyonu aşkın zincirler arası mesaj iletti. En önemlisi, çekirdek protokolünde tek bir istismar bile yaşanmadı. Başka yerlerde köprü saldırılarında 2 milyar dolardan fazla kayıp yaşandığı düşünülürse bu çarpıcı bir fark.

GenLayer, LayerZero üzerine inşa edildiği için ilk günden tüm blokzincir ekosistemine bağlanabiliyor. Akış oldukça yalın:

1. Kaynak zincirdeki (örneğin Base) bir dApp bir sorgu gönderir
2. Mesaj LayerZero üzerinden iletilir
3. GenLayer mesajı alır ve bir Intelligent Contract çalışır
4. Doğrulayıcılar sonuç üzerinde konsensüse varır
5. Yanıt kaynak zincire geri gönderilir

dApp'iniz bir soru sorar. GenLayer yanıtı bulur. Siz de doğrulanmış bir yanıt alırsınız.

Bu şablonu LayerZero üzerine kurmuş olsak da mimari tek bir taşıma sağlayıcısına bağlı değil. Hyperlane, Axelar ve IBC gibi protokoller de benzer bir kalıp izler: bayt gönderip alan uç noktalar, mesajları taşıyan zincir dışı aktarıcılar (relayer) ve bu mesajları işleyen alıcı sözleşmeler. Temel mantık aynı kalır. Ekibiniz zaten başka bir mesajlaşma protokolü kullanıyorsa bu hazır şablonu uyarlamak kolaydır. Mesajın nasıl geldiği GenLayer'ın umurunda değil; önemli olan gelmesi.

Köprü nasıl çalışır?

GenLayer bir merkez gibi çalışır, diğer blokzincirler de ona uçlar olarak bağlanır. Bu mimaride verinin izlediği yolu adım adım takip edelim.

EVM tarafında bir gönderici sözleşme posta kutusu görevi görür. Her dApp sorgusunu buraya ham bayt olarak gönderir. Sözleşme veriyi meta verilerle sarmalar ve LayerZero'ya teslim eder. Bir köprü hizmeti bu olayları izler ve GenLayer'a aktarır. Orada bir alıcı sözleşme mesajları doğrular ve sözleşmeden sözleşmeye çağrılarla hemen hedef Intelligent Contract'a iletir. Hedef sözleşmenin geri çağırma (callback) fonksiyonu mesajı alıp işler. Sonuç da aynı yoldan tersine geri döner: yayımlanır, aktarılır, teslim edilir.

GenLayer web taraması ve yapay zekâ çıkarımı gibi karmaşık işler yaptığı için köprü tasarımı gereği asenkrondur. Bir istek gönderirsiniz, yanıt ayrı bir işlemle geri gelir. Köprü ağı yetkili aktarıcılarla korur: Mesaj göndermesine izin verilen tek taraf bu aktarıcılardır, bu da spam ve mesaj yağdırma (flooding) saldırılarının önünü keser. Köprü standart bayt yükleri kullandığı için ne gönderdiğinizle ilgilenmez; bu yüzden her türlü dApp mantığıyla çalışır. Ücretler baştan, kaynak zincirinizin yerel tokenı cinsinden belirtilir. Böylece zincirinizden herhangi bir şey çıkmadan ne ödeyeceğinizi tam olarak bilirsiniz.

Gerçek bir örnek: Zincirler arası tahmin piyasaları

Bunu somutlaştıralım. Base üzerinde, kullanıcıların spor sonuçlarına USDC ile bahis oynadığı bir tahmin piyasası düşünün.

Piyasa, sonuçlandırma zamanı gelene kadar harika çalışır. Base dün akşamki maçı kimin kazandığını bilemez. ESPN'e bakamaz. NBA'in web sitesini okuyamaz. Bu yüzden normalde bu veriyi zincir üstüne aktarması için birine güvenmeniz gerekirdi. Ortadan kaldırmaya çalıştığımız güven varsayımı da tam olarak bu.

GenLayer ile Base sözleşmesi yalnızca şunu sorar: “Bu tarihte oynanan Lakers-Warriors maçını kim kazandı?” Bir Intelligent Contract sorguyu alır; ESPN'den, NBA.com'dan ve bir spor haberleri API'sinden veri çeker, ardından farklı sayfa yapılarını ayrıştırıp kazananı teyit etmek için bir LLM kullanır. Doğrulayıcılar sonuç üzerinde konsensüse varır. Yanıt köprüden Base'e geri döner. Sözleşme “Warriors” yanıtını alır, havuzun kilidini açar ve kazananlara ödemeyi otomatik olarak yapar.

Oracle sunucusu yok. Tek bir hata noktası yok. Yalnızca gerçek dünyada neyin doğru olduğu konusunda konsensüse varan merkeziyetsiz bir doğrulayıcı ağı var.

Köprüyü bugün kullanmak

Köprü, işe erken başlamak isteyen geliştiriciler için hazır. Şu anda GenLayer Studio üzerinde çalışıyor. Studio size kalıcı veri depolaması olan kararlı bir ortam sunuyor; zincirler arası uygulamalarınızı ana ağdan önce geliştirip test etmek için ideal.

Mesaj aktarımı için, sözleşmelerinizle birlikte yayına aldığınız zincir dışı bir hizmet geliştirdik. Bu hizmet zincirler arasındaki mesajları düzenli olarak yoklar ve iletir; böylece eksiksiz geliştirici deneyimine bugünden sahip olursunuz. Ana ağ yayına girdiğinde aktarım protokolün yerleşik bir parçası olacak ve bu hizmete artık gerek kalmayacak. Sözleşme mantığınız aynı kalır.

Başlamak için:

1. Depoyu klonlayın ve README'deki adımları izleyin
2. EVM sözleşmelerini Hardhat ile hedef zincirlerinizde yayına alın
3. GenLayer sözleşmelerini Studio ya da CLI üzerinden yayına alın
4. Sözleşmeler arasındaki güven ilişkilerini yapılandırın
5. Köprü hizmetini çalıştırın

Her şey çalışmaya başladığında depodaki demoya göz atın: test araçları ve adım adım talimatlarla birlikte, çift yönlü mesajlaşmanın eksiksiz bir örneğini içeriyor.

GitHub: genlayer-studio-bridge-boilerplate

Karar Katmanı artık herkese açık

Her zincire bir beyin. Ne dApp'iniz yer değiştirir ne de likiditeniz. Tek yapmanız gereken GenLayer'a bağlanmak ve blokzincirlerin hiçbir zaman sahip olmadığı o tek şeyi kazanmak: dünyayı görebilme yeteneği.

Zincirler arası ilk Intelligent dApp'inizi geliştirmeye başlayın. points.genlayer.foundation adresindeki Builders Program'ımızı kaçırmayın.