Merkeziyetsiz uygulamaları kökten değiştirecek 3 kullanım senaryosu

Blokzincirlerin bugün yapabildiklerinden çok daha fazlasını yapabildiği bir dünyada yaşamak harika olmaz mıydı? Web3 uygulamalarının, sırf merkeziyetsiz bir defterde çalışıyorlar diye “Web2 uygulamaları” denen merkezi uygulamaların gerisinde kalmadığı bir dünya? Blokzincirlerin kalbindeki akıllı sözleşmelerin, doğası gereği internetten gelen gerçek zamanlı kararlara göre işlem yürütebildiği bir dünya?

İlk zeki blokzincir GenLayer, akıllı sözleşmeleri yapay zekâyla güçlendirerek onlara yeni bir soluk getirmeye çalışıyor. Hedef, merkeziyetsiz teknolojiyle etkileşim biçimimizde devrim yaratacak yeni bir platform. Bu yazıda GenLayer üzerinde geliştirilebilecek üç kullanım senaryosunu inceleyeceğiz.

GenLayer'ın temellerini daha yakından tanımak mı istiyorsunuz? O hâlde önce bu yazıyı okuyun!

Tahmin piyasaları: Köklü bir değişimin eşiğinde

Gnosis ya da Polymarket gibi bir tahmin piyasasında hiç bahis oynayıp Ethereum ETF'sinin 31 Mayıs'a kadar onaylanacağına para yatırdınız mı? Bu, bir tahmin piyasasının alabileceği biçimlerden yalnızca biri. Bu piyasalar insanların gelecekteki olayların sonucuna bahis oynamasına imkân tanıdığı için farklı sonuçların ne kadar olası olduğuna dair bütün verilere sahiptir.

OpenAI'ın 2024'te yapay genel zekâya (AGI) ulaştığını duyurup duyurmayacağına bahis oynamak ister misiniz? Bu da bir tahmin piyasası örneği!

Polymarket bahis örneği. Kaynak: Polymarket

Geleneksel merkeziyetsiz tahmin piyasaları ya insanlara ya da oracle'lara dayandıkları için yavaş ve kısıtlı kaldı. Oracle, akıllı sözleşmelerin blokzincirin dışından veri almasını sağlayan üçüncü taraf bir yazılımdır. Bu bağımlılık akıllı sözleşmeleri katılaştırır.

Nasıl bir pazardan söz ediyoruz?

Çevrim içi kumar ve bahsin dünya genelinde ne kadar yaygınlaştığını rakamlar açıkça gösteriyor: Pazar 2022'de yaklaşık 35 milyar $ değerindeydi ve 2028'e kadar 67 milyar dolara ulaşması bekleniyor. En büyük merkeziyetsiz tahmin piyasası Polymarket, Eylül 2024'te aylık 450 milyon $ işlem hacmine ulaştı. Bu da alanda köklü bir değişim için muazzam bir potansiyel olduğunu gösteriyor.

Çoğu oracle karmaşık soruları yanıtlayamaz, çünkü internetten veri çekip işlemek üzere tasarlanmamıştır. GenLayer'ın Intelligent Contract'ları ise ilgili bilgileri doğrudan web'de arayabilir. İnternetten neredeyse gerçek zamanlı veri toplar ve böylece çok daha geniş bir yelpazedeki tahmin piyasası senaryolarının üstesinden gelebilir.

Ayrıca GenLayer'ın konsensüs mekanizması birden çok doğrulayıcıyı LLM'lere bağlar. Bu doğrulayıcılar internetten gelen verileri teyit eder ve çekilen bilginin geçerliliği konusunda mutabakata varır. Sonuçta sistem çok daha isabetli ve güvenilir hâle gelir; müşterilerin fonlarını güvenle tutması gereken sözleşmeler için biçilmiş kaftandır.

Diyelim ki 2024 başkanlık seçimini kimin kazanacağına dair bir bahse katılmak istiyorsunuz. GenLayer üzerinde kurulmuş bir merkeziyetsiz uygulamaya (dApp) girip bahsi kolayca bulabilir, istediğiniz sonucu seçebilir, cüzdanınızı bağlayabilir ve istediğiniz tutarı aktarabilirsiniz. Perde arkasında GenLayer'ın Intelligent Contract'ı seçimin kazananıyla ilgili bilgi bulmak için web'i tarar. Resmî sonuç belli olduğunda sözleşmeler sonucu çeşitli itibarlı kaynaklardan teyit eder ve ödülleri doğru tahminde bulunanlara otomatik olarak dağıtır.

Bu süreç tahmin piyasalarını yalnızca hızlandırıp sadeleştirmekle kalmaz. Ağın kolektif zekâsından yararlandığı ve taraflı olabilecek merkezi oracle'lara duyulan ihtiyacı ortadan kaldırdığı için adil ve doğru bir sonucu da güvence altına alır.

Parametrik sigorta: Otomatik ödemelerle risk yönetiminde devrim

Parametrik sigorta, ortaya çıkan hasarın büyüklüğüne göre değil, belirli bir olayın gerçekleşmesine göre ödeme yapan bir sigorta türüdür. Bu da onu doğal afetler ya da salgınlar gibi değerlendirilmesi zor risklerin yönetiminde özellikle kullanışlı kılar.

Parametrik sigortalar: Olaylar ve tetikleyiciler. Kaynak: Midlandinsurance.com.ai

Nasıl bir pazardan söz ediyoruz?

2022'de yalnızca fırtınalar dünya genelinde 130 milyar doları aşan hasara yol açtı; Ian Kasırgası ABD'de 100 milyar dolarlık ekonomik kayba neden oldu. Seller, 45 milyar dolarlık hasarla en maliyetli ikinci doğal afet oldu. Doğal afetler artarken küresel sigorta sektörünün toplam prim geliri 2022'de 5,6 trilyon doları aştı; mal ve sorumluluk sigortaları alanı da %8,7 ile güçlü bir büyüme gösterdi.

GenLayer'ın Intelligent Contract'ları ödeme sürecini otomatikleştirerek parametrik sigortada devrim yaratma potansiyeli taşıyor; böylece insan müdahalesine duyulan ihtiyaç da ortadan kalkabilir. Kasırga hasarını kapsayan bir parametrik sigorta poliçesi düşünün. Intelligent Contract'lar hava durumu verilerini çeşitli web kaynaklarından, haber sitelerinden ve (erişilebiliyorsa) uydu verilerinden izleyebilir. Veriler poliçe kapsamındaki bölgede bir kasırga yaşandığını gösterirse sözleşmeler poliçe sahibine yapılacak ödemeyi otomatik olarak tetikleyebilir.

Bu otomatik süreç poliçe sahibine pürüzsüz bir deneyim sunar: Poliçeyi satın alması ve belirlenen olayın ödemeyi tetiklemesini beklemesi yeterlidir. GenLayer'ın Intelligent Contract'larından yararlanan parametrik sigorta, doğal afet riskinin yüksek olduğu bölgelerdeki bireylere ve işletmelere çok ihtiyaç duydukları bir can simidi uzatabilir.

Intelligent Contract'lar aslında nasıl çalışıyor?

Durdurulamaz organizasyonlar: Yapay zekâya dayalı karar almayla güçlenen DAO'lar

Karar alma gücünü token sahipleri ya da üyeler arasında dağıtan Merkeziyetsiz Otonom Organizasyonlar (DAO'lar), organizasyon yapısının geleceği olarak öne çıktı. Ancak geleneksel DAO'lar dış dünyayla etkileşim kuramadıkları ve gerçek dünyadaki olaylara göre karar alamadıkları için sınırlı kaldı.

DAO ile geleneksel organizasyon arasındaki fark. Kaynak: Algogene.com

Nasıl bir pazardan söz ediyoruz?

Nisan 2024 itibarıyla DAO hazine varlıklarının 38,4 milyar $ olduğu tahmin ediliyor; bunun 31,9 milyar doları likit varlıklardan, 6,4 milyar doları ise hak edişi süren (vesting) varlıklardan oluşuyor. Hazine büyüklüğüne göre ilk beş DAO arasında Optimism, Arbitrum, Uniswap, Mantle DAO ve Gnosis yer alıyor. Topluluk katılımı da arttı: 10,1 milyon yönetişim tokenı sahibi ve oy kullanan ya da teklif sunan 3,1 milyon aktif üye var.

GenLayer'ın Intelligent Contract'ları yapay zekâ destekli DAO'ları mümkün kılıyor: gerçek dünya verilerine ve olaylarına göre karar alabilen organizasyonlar. Bu DAO'ların karar alma süreçlerine yön veren bir anayasası, yani önceden belirlenmiş hedefleri ve değerleri olabilir. GenLayer'ın Intelligent Contract'larından yararlanan yapay zekâ destekli DAO'lar çeşitli web kaynaklarından bilgi toplayabilir, verileri analiz edebilir ve bulgularına göre karar alabilir.

Örneğin yenilenebilir enerji projelerine yatırım yapmak için kurulan yapay zekâ destekli bir DAO fonu, sektörle ilgili haberleri ve piyasa verilerini izlemek için GenLayer'ın Intelligent Contract'larını kullanabilir. Sözleşmeler trendleri analiz edebilir, umut vadeden yatırım fırsatlarını belirleyebilir ve yapay zekânın analizine dayanarak, insan denetimi çok az ya da hiç olmadan alım satım yapabilir. En büyük DAO'lardan biri olan Uniswap'te ise bir Intelligent Contract, mükerrer ya da parçalı teklifleri özetleyerek ve oylamadan önce üyeler arasındaki popülerliğe göre bir sıralama sistemi oluşturarak teklif sürecini kolaylaştırabilir.

Tartışmaya açılan Uniswap teklifi. Kaynak: Uniswap.

GenLayer'ın Intelligent Contract'ları yapay zekâya dayalı karar almayı mümkün kılarak organizasyonların işleyişinde devrim yaratma potansiyeli taşıyor: Gerçek zamanlı veri analizine dayanan daha hızlı ve daha bilinçli kararları kolaylaştırırken şeffaflığı destekliyor ve önyargıyı azaltıyor.

Sonuç

GenLayer'ın Intelligent Contract'larının uygulama alanları çok geniş: Tahmin piyasalarından parametrik sigortaya, yapay zekâ destekli DAO'lardan çok daha ötesine uzanıyor. Yapay zekânın gücünü blokzincir teknolojisinin güvenliği ve şeffaflığıyla birleştiren GenLayer, merkeziyetsiz uygulamalar için yeni bir yolun öncülüğünü yapıyor.

Yapay zekâyla güçlenen merkeziyetsiz uygulamaların geleceğine adım atmaya hazır mısınız? İster en yeni teknolojiyle uygulama geliştirmeye hevesli bir geliştirici, ister bir sonraki büyük fırsatı arayan bir yatırımcı, ister yalnızca blokzincir ile yapay zekânın buluşmasını merak eden biri olun, aradığınız platform GenLayer.

Misyonumuza katılın!

Web sitesi | Blog | Discord | X (eski adıyla Twitter) | Telegram | Simulator | Dokümantasyon | Whitepaper